🌸 જન્મભૂમિ સુઈગામ અને બાળપણની કઠોર ખેત મજૂરી जन्मभूमि सुईगाम और बचपन की कठोर कृषि मजदूरी
📌 પ્રકરણની મુખ્ય સત્ય હકીકતો: 📌 अध्याय के मुख्य तथ्य:
- ૧૯૯૭ માં બનાસકાંઠાના સરહદી સુઈગામ ગામના કાચા માટીના ઘરમાં જન્મ. वर्ष 1997 में बनासकांठा के सीमावर्ती सुईगाम गांव के कच्चे मिट्टी के घर में जन्म।
- પિતા ઘેગાજી રાઠોડ સાથે ૪૫ ડિગ્રી કાળઝાળ ગરમીમાં ₹૧૦૦-૧૫૦ ની દૈનિક ખેત મજૂરી. पिता घेगाजी राठौड़ के साथ 45°C की चिलचिलाती धूप में ₹100-150 की दैनिक मजदूरी।
- ગરીબી છતાં ચહેરા પર સ્મિત રાખી સાથી શ્રમિકોને દેશી ટુચકાઓથી હસાવતા. कठिन संघर्ष के बावजूद चेहरे पर मुस्कान रख साथी मजदूरों को हंसाते थे।
બનાસકાંઠા જિલ્લો એટલે કચ્છના નાના રણકાંઠે આવેલી ખમીરવંતી ધરતી. વાવ, થરાદ અને સુઈગામ પંથકની ભૌગોલિક સ્થિતિ હંમેશાં પડકારજનક, સૂકી અને આકરી રહી છે. આ જ સરહદી સુઈગામ ગામમાં વર્ષ ૧૯૯૭માં ચંદન રાઠોડનો જન્મ થયો હતો. તેમના પિતાનું નામ ઘેગાજી રાઠોડ છે. પરિવાર પાસે ન તો કોઈ પૂર્વજોની મોટી જમીન હતી કે ન તો કોઈ પાકા મકાનની સુવિધા; પરિવાર માત્ર એક સાધારણ કાચી માટીની ઓરડીમાં રહેતો હતો.
बनासकांठा जिला यानी कच्छ के छोटे रण की सीमा से सटी वीरभूमि। वाव, थराद और सुईगाम क्षेत्र की भौगोलिक स्थिति सदैव कठिन, शुष्क और तपती धूप वाली रही है। इसी सीमावर्ती सुईगाम गांव में वर्ष 1997 में चंदन राठौड़ का जन्म हुआ। उनके पिता का नाम घेगाजी राठौड़ है। परिवार के पास न तो कोई पुश्तैनी जमीन थी और न कोई पक्का मकान; पूरा परिवार मिट्टी की एक छोटी सी कच्ची झोपड़ी में रहता था।
પિતા ઘેગાજી રાઠોડે ભારે હૈયે એક મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે ઘરમાં ગરીબી અને આર્થિક તંગી એટલી હદે હતી કે બે ટંકના રોટલા મેળવવા માટે આખા પરિવારે બીજાના ખેતરોમાં સખત મજૂરી કરવી પડતી હતી. ચંદન પણ નાની ઉંમરથી જ ગામની શાળાના અભ્યાસની સાથે સાથે પિતાને ટેકો આપવા માટે ઉનાળાની કાળઝાળ ૪૫ ડિગ્રી ગરમીમાં સુઈગામ અને આસપાસના સીમ વિસ્તારોમાં દાતરડું લઈને મજૂરી કરવા જતો હતો.
पिता घेगाजी राठौड़ ने भारी मन से बताया कि घर में तंगी इतनी थी कि दो वक्त की सूखी रोटी जुटाने के लिए पूरे परिवार को दूसरों के खेतों में पसीना बहाना पड़ता था। चंदन भी बचपन से ही पढ़ाई के साथ-साथ पिता का हाथ बंटाने के लिए 45 डिग्री की झुलसाने वाली गर्मी में दरांती लेकर खेतों में मजदूरी करने जाया करता था।
આખો દિવસ પરસેવે રેબઝેબ થઈને માત્ર ₹૧૦૦ થી ₹૧૫૦ ની દૈનિક મજૂરી મળતી હતી. પિતા ઈચ્છતા હતા કે ચંદન પણ ગામમાં રહીને ખેત મજૂરી જ કરે, પરંતુ ચંદનની આંખોમાં ગરીબીની આ જંજીરો તોડીને પરિવારને સુખી જીવન આપવાના મોટા સપના હતા. ખેતરમાં કાળી મજૂરી કરતાં કરતાં પણ તેના ચહેરા પર હંમેશાં એક અનોખું સ્મિત રહેતું અને તે સાથી મજૂરોને રમુજી વાતો કહીને હસાવતો રહેતો હતો.
दिनभर की हाड़तोड़ मेहनत के बाद मात्र ₹100 से ₹150 की दिहाड़ी मिलती थी। पिता चाहते थे कि चंदन भी गांव में रहकर मजदूरी ही करे, परंतु चंदन की आंखों में गरीबी के इस चक्रव्यूह को तोड़कर माता-पिता को सम्मानजनक जीवन देने के बड़े सपने थे। खेत में पसीना बहाते हुए भी वह कभी उदास नहीं होता था, बल्कि अपने साथी मजदूरों को चुटकुले सुनाकर उनके चेहरे पर मुस्कान बिखेर देता था।
સુઈગામના વડીલો આજે પણ યાદ કરે છે કે ચંદન નાનપણથી જ ખૂબ લાગણીશીલ અને સેવાભાવી હતો. ખેતરમાં કોઈ સાથી મજૂર બીમાર પડે કે થાકી જાય, તો ચંદન પોતાનું કામ પૂરું કરીને તેનું કામ પણ કરી આપતો. એ માટીની સુગંધ અને સંઘર્ષના દિવસોએ જ તેના વ્યક્તિત્વને એક મજબૂત અને સહાનુભૂતિપૂર્ણ કલાકાર તરીકે ઘડ્યું હતું.
सुईगाम के बुजुर्ग आज भी याद करते हैं कि चंदन बचपन से ही अत्यंत संवेदनशील और मददगार स्वभाव का था। खेत में किसी मजदूर की तबीयत बिगड़ती, तो चंदन अपनी मजदूरी खत्म करके उसका काम भी खुद पूरा कर देता था। मिट्टी की उसी खुशबू और पसीने ने चंदन को एक विशाल हृदय वाला लोककलाकार बनाया।